Mười Hai Tông Đồ và Great Ocean Road: con đường ven biển do những người lính cũ làm nên

Vẻ đẹp

Great Ocean Road dài khoảng 240 km, chạy giữa vách đá vôi, rừng mưa ôn đới, bãi cát dài và những con sóng nổi tiếng với người lướt ván. Có đoạn đường ôm sát bờ biển, có đoạn đi sâu vào rừng Otway, nơi cây cao và thường có sương mù buổi sáng.

Tại Port Campbell National Park, các cột đá cao tới khoảng 50 mét đứng tách khỏi vách đá. Sóng và gió làm xói mòn đá vôi mềm, tạo dần hang, rồi cầu đá, rồi những cột đứng riêng. Vì vậy cảnh ở đây không bao giờ đứng yên.

Ánh sáng đẹp nhất là lúc hoàng hôn, khi vách đá chuyển sang màu mật ong và đàn người đứng trên bục ngắm cảnh lặng đi một lúc. Buổi sáng sớm thì vắng hơn và dễ chụp ảnh.

Lịch sử và giá trị văn hoá

Con đường được khởi công ngày 19 tháng 9 năm 1919 và hoàn thành năm 1932, do khoảng 3.000 cựu binh trở về sau Thế chiến thứ nhất làm, phần lớn bằng tay. Đây là một đài tưởng niệm cho những người đã hy sinh trong cuộc chiến, và được coi là đài tưởng niệm chiến tranh lớn nhất thế giới. Năm 2011, đường được ghi vào Danh sách Di sản Quốc gia của Úc.

Về tên gọi, nơi này từng được gọi là Pinnacles, rồi Sow and Piglets (con heo nái và heo con), trước khi đổi thành Twelve Apostles để thu hút du khách. Thực ra chưa bao giờ có đủ mười hai cột, chỉ có chín. Năm 2005, một cột cao khoảng 50 mét đổ sập, và đến năm 2009 lại thêm một cột nữa, nên nay còn bảy.

Vùng đất này thuộc về các cộng đồng Thổ dân bản địa. Các nguồn mô tả khác nhau, nhưng thường nhắc đến người Wadawurrung, Eastern Maar và Gunditjmara. Tháng 3 năm 2023, Tòa án Liên bang công nhận người Eastern Maar là chủ sở hữu truyền thống của vùng rộng 8.578 km2 ở tây nam Victoria, trong đó có Mười Hai Tông Đồ. Bang Victoria cũng đã ban hành luật mới về Great Ocean Road, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2020, nhằm tăng vai trò của các chủ sở hữu truyền thống trong việc quản lý khu vực.

Con người

Dọc đường là những thị trấn nhỏ như Torquay, Lorne và Apollo Bay. Torquay là cửa ngõ của giới lướt sóng, Lorne có không khí nghệ sĩ, còn Apollo Bay là điểm nghỉ chân quen thuộc giữa chặng đường. Nhiều người dân sống bằng du lịch, nghề cá và chăn nuôi vùng quanh đó.

Bờ biển này còn mang tên Shipwreck Coast vì nhiều con tàu từng đắm ở đây, và các khu bảo tàng, bảng thông tin dọc đường kể lại những câu chuyện ấy.

Các cộng đồng Thổ dân cũng đang kể chuyện của chính mình. Một trung tâm đón khách mới trị giá 126 triệu đô la, tên Keerray Woorroong, được báo chí địa phương đưa tin là dự án mới tại Mười Hai Tông Đồ, với phần nội dung do người Eastern Maar định hướng. Bạn nên kiểm tra thông tin mở cửa và đặt vé trước khi đến.

Món ăn nổi tiếng

Đây là vùng nông sản và hải sản, nên món ngon thường đơn giản và tươi:

• Tôm hùm đá (crayfish): hải sản nổi tiếng ven bờ Nam Đại Dương, ăn ở các thị trấn ven biển.
• Cá và khoai tây chiên: ăn ngay ở bãi biển Apollo Bay hay Lorne là hợp nhất.
• Phô mai và sữa địa phương: vùng đồi sau Port Campbell có nhiều trang trại bò sữa.
• Bánh nhân thịt: hay mua ở tiệm bánh nhỏ trong thị trấn để ăn dọc đường.
• Cà phê và bánh ngọt: các quán nhỏ ven đường là chỗ nghỉ chân dễ chịu giữa các chặng lái.

Đi khi nào và lưu ý

• Mùa: mùa hè nắng và đông khách, mùa thu và mùa xuân dịu hơn, mùa đông có sóng lớn và mưa gió, cảnh dữ dội nhưng đường trơn.
• Thời gian: từ Melbourne đến Torquay mất chừng 90 phút. Mười Hai Tông Đồ ở xa hơn nhiều, thường hơn bốn tiếng đi thẳng một chiều. Cân nhắc ngủ lại một đêm để không phải lái vội.
• Đường nhiều khúc cua, nên lái chậm, nhường xe và đừng dừng đột ngột để chụp ảnh. Theo dõi thông tin cháy rừng và đóng đường trên VicEmergency và VicTraffic.
• Giữ khoảng cách với mép vách đá, vì đá vôi có thể sụt. Chỉ đi trong lối đã rào.
• Không xả rác, không lấy đá hay vỏ sò, và đi theo biển hướng dẫn tại các nơi có ý nghĩa văn hoá với người bản địa.