Vịnh Hạ Long: nghìn đảo đá vôi và những làng chài trên mặt nước

Vẻ đẹp

Vịnh Hạ Long thuộc tỉnh Quảng Ninh, rộng khoảng 1.553 km2 và có khoảng 1.969 đảo, hầu hết là đá vôi (số đảo thay đổi theo từng nguồn thống kê). Những hòn đảo dựng đứng như cột, phủ cây xanh, nổi lên từ mặt nước màu xanh ngọc, tạo nên khung cảnh mà hiếm nơi nào có.

Trong vịnh có nhiều hang động. Hang Sửng Sốt ở đảo Bồ Hòn và hang Thiên Cung trên phần phía bắc đảo Đầu Gỗ thường nằm trong lịch trình của các tàu du lịch. Chèo thuyền kayak là cách để đến gần các hang nhỏ mà tàu lớn không vào được.

Ánh sáng đẹp nhất thường là sáng sớm và hoàng hôn. Mùa đông, trời thường có mưa phùn và sương mù, khiến vịnh có vẻ huyền ảo, còn mùa hè thì nắng đẹp nhưng nóng và dễ có giông.

Lịch sử và giá trị văn hoá

Theo truyền thuyết, các vị thần đã cử một gia đình rồng xuống giúp người Việt chống giặc ngoại xâm. Rồng nhả ngọc, và những viên ngọc ấy hoá thành các đảo đá, tạo thành tấm lá chắn trước biển. Từ đó có tên Hạ Long.

UNESCO ghi danh vịnh vào danh sách Di sản Thế giới năm 1994. Về sau, ranh giới được điều chỉnh vào các năm 2000 và 2023, khi quần đảo Cát Bà được thêm vào, tạo thành di sản Vịnh Hạ Long và quần đảo Cát Bà. Di sản hiện nay rộng 65.650 ha và gồm 1.133 đảo. UNESCO đánh giá đây là ví dụ rộng lớn và nổi tiếng nhất thế giới về địa hình đá vôi tháp bị biển xâm nhập, đồng thời có đa dạng sinh học đáng kể, trong đó có loài voọc Cát Bà đang bị đe doạ.

Con người

Trong vịnh có các làng chài nổi như Cửa Vạn, Ba Hang, Cống Tàu và Vông Viêng. Người dân sống trên nhà bè và kiếm sống bằng đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản. Từ năm 2014, hơn 300 hộ đã được chuyển lên bờ sinh sống, nên cảnh làng chài ngày nay đã khác trước.

Một số hộ dân còn đưa khách đi thuyền nhỏ hoặc bán bữa hải sản. Khi đi thăm làng, hãy hỏi trước khi chụp ảnh người dân hoặc nhà của họ, vì đó là nơi họ sinh sống chứ không phải bối cảnh phim.

Tỉnh Quảng Ninh đã cấm xuồng máy cao tốc phục vụ khách du lịch, một quy định giúp giảm tiếng ồn và sóng cho vịnh.

Món ăn nổi tiếng

Món ăn Hạ Long xoay quanh hải sản tươi bắt được ngay trong vịnh:

• Chả mực Hạ Long: mực giã tay lấy chất dai rồi chiên vàng, ăn nóng, đây là đặc sản được nhắc đến nhiều nhất.
• Sá sùng: loài giun biển sống ở bãi cát, thường nấu canh hoặc xào, có vị ngọt thanh.
• Ngán (ngao) hấp: ngao ngọt hấp gừng hoặc sả, dễ ăn và hợp với nhiều người.
• Hàu nướng mỡ hành: hàu tươi nướng trên than, thêm hành phi và đậu phộng.
• Tôm, cua, mực hấp hoặc nướng: thường có trong bữa trên tàu du lịch.

Các tên món trên là những đặc sản quen thuộc của vùng. Giá và chất lượng khác nhau tuỳ chỗ, nên hãy hỏi giá trước khi gọi, nhất là món tính theo cân.

Đi khi nào và lưu ý

• Mùa: cuối xuân đến đầu hè thường nắng ấm và biển lặng, hợp cho kayak và đi bộ. Tháng 6 đến tháng 8 nóng, dễ có giông và đông khách nhất. Đầu thu mát và dễ chịu. Mùa đông (tháng 12 đến tháng 3) thường mưa phùn và sương, nhìn đẹp nhưng lạnh.
• Đường đi: từ Hà Nội, nhiều người đi theo đường cao tốc Hà Nội, Hải Phòng rồi Hải Phòng, Hạ Long. Bạn cũng có thể ngủ đêm trên du thuyền.
• Cuối tuần và ngày lễ rất đông, nên đặt chỗ sớm.
• Núi Bài Thơ leo đẹp nhất từ tháng 10 đến tháng 4, khi trời thường ổn định và quang.
• Mang theo túi để gom rác trở về bờ, và không cho cá ăn hay xả rác xuống vịnh.
• Nên chọn tàu có giấy phép rõ ràng và áo phao đầy đủ.